Een check-in voor vlak nadat iets je van slag bracht

Door Tristan5 min leestijd

  • check-in
  • emoties
  • triggers
  • dagboekvragen
  • zelfreflectie
Illustratie van een vrouw die in een notitieboek schrijft, met drie cirkels erboven: ruzie met iemand, somber en gestrest, en rustig ademhalend met de hand op de borst.
Op deze pagina 7

Direct nadat iets je raakte, helpt een check-in van twee minuten met vijf vragen: wat gebeurde er, wat voelde je en hoe sterk, waar merkte je het in je lijf, wat was je eerste gedachte en wat deed je daarna. Je schrijft het op terwijl het nog vers is, zonder het meteen op te lossen. Na een paar keer zie je waar het telkens op vastloopt.

Wanneer je deze check-in doet

Gebruik hem zodra de eerste golf voorbij is, maar voordat je het verhaal in je hoofd hebt herschreven. Denk aan het moment na een bot mailtje, een ruzie aan de keukentafel, een opmerking in een vergadering die bleef hangen, of een telefoontje waarna je trillend achterblijft.

  • Wel: binnen een uur, als je weer een paar zinnen kunt formuleren.
  • Nog niet: als je zo overspoeld bent dat schrijven niet lukt. Adem eerst, loop een rondje, en doe de check-in daarna.
  • Ook goed: 's avonds, als het eerder niet kon. Noteer dan erbij dat het later was.

Ben je in nood of voel je je onveilig, zoek dan eerst iemand op om mee te praten. Deze check-in is een manier om jezelf te leren kennen, geen hulpverlening.

De vijf vragen

Houd elk antwoord kort. Een paar woorden of één zin is genoeg.

  1. Wat gebeurde er precies? Beschrijf het zoals een camera het zou filmen: wie, wat, waar.
  2. Wat voelde ik, en hoe sterk? Eén of twee woorden, met een cijfer van 0 tot 10.
  3. Waar merkte ik het in mijn lijf? Bijvoorbeeld een strakke kaak, hete wangen, een knoop in je maag.
  4. Wat was mijn eerste gedachte? Letterlijk wat er door je hoofd schoot, ook als het onredelijk klinkt.
  5. Wat deed ik daarna? Of wat wilde je doen en hield je in.

Heb je nog tien seconden over, dan kun je er een zesde aan toevoegen: wat had ik op dat moment nodig?

Waarom juist deze vragen

De volgorde scheidt drie dingen die op het moment zelf door elkaar lopen: wat er gebeurde, wat het met je deed en hoe je reageerde.

Feiten eerst voorkomt dat je interpretatie de gebeurtenis wordt. Het verschil lijkt klein, maar zie je het later terug, dan valt het op:

Wat je eerst denkt te schrijven Wat er gebeurde
Hij negeerde me compleet Hij reageerde niet op mijn vraag in de groepsapp
Mijn moeder kraakte me weer af Ze vroeg of ik al een nieuwe baan had
Iedereen vond mijn plan dom Twee collega's stelden kritische vragen

Het gevoel benoemen met een cijfer maakt zichtbaar dat niet elke ergernis even groot is, en dat sommige kleine aanleidingen opvallend hard binnenkomen.

Het lijf registreert vaak eerder dan je hoofd. Wie weet dat spanning bij hem in de schouders begint, merkt het de volgende keer eerder op.

De eerste gedachte is meestal het stuk dat je reactie aanstuurt. Juist die vergeet je het snelst, omdat je hem achteraf wegredeneert.

Wat je deed laat je automatische reactie zien: terugtrekken, snauwen, gaan scrollen, iets eten, extra hard gaan werken. Niet om jezelf te veroordelen, maar om te zien wat je doet zonder erbij na te denken.

Welke patronen er na een tijdje kunnen opduiken

Eén ingevulde check-in is een momentopname. Na een stuk of tien beginnen er lijnen zichtbaar te worden, bijvoorbeeld:

  • Terugkerende aanleidingen: het gaat vaak over je werk niet gezien worden, over plannen die op het laatste moment veranderen, of over één bepaald persoon.
  • Omstandigheden eromheen: het gebeurt vaker als je moe bent, laat op de dag, of na een drukke ochtend.
  • Dezelfde gedachte in een nieuw jasje: "ze nemen me niet serieus" of "ik doe het weer fout" komt in heel verschillende situaties terug.
  • Een vaste reactie: je trekt je telkens terug, of je gaat steeds direct in de verdediging, en dat maakt het daarna vaak niet makkelijker.
  • Verschil tussen aanleiding en heftigheid: een kleine opmerking scoort een 8, terwijl een groot probleem een 4 bleef. Dat wijst vaak op een gevoelige plek.

Dit soort verbanden is lastig te zien als je losse aantekeningen terugbladert. undrstand legt wat je deelt naast elkaar en laat zien welke verborgen triggers, terugkerende gedachten en gewoontes die je in de weg zitten erin terugkomen.

Deze check-in maken in undrstand

In undrstand kun je zelf een kleine app maken door in gewone woorden te beschrijven wat je wilt. Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen:

Maak een korte check-in die ik open direct nadat iets me van slag bracht. Vraag eerst wat er precies gebeurde, in een paar zinnen. Dan welk gevoel het was en hoe sterk, van 0 tot 10. Daarna waar ik het in mijn lijf merkte, wat mijn eerste gedachte was en wat ik daarna deed. Houd het bij twee minuten en geef geen advies, ik wil het alleen vastleggen.

Heb je geen zin om te typen, dan kun je de antwoorden ook hardop inspreken. Schrijf je liever in een papieren schrift, maak dan een foto van de pagina en deel die.

Op papier

De vragen werken net zo goed in een notitieboekje. Schrijf de vijf vragen voorin op een kaartje, zodat je niet hoeft na te denken als je net van slag bent. Zet bij elke keer de datum en het tijdstip erbij, en sla eens per week of twee terug: welke aanleidingen, gedachten en reacties zie je vaker dan één keer?

Veelgestelde vragen

Je Observer

Wat hielp de laatste keer dat je je zo voelde, en zou je daar de volgende keer aan denken?

Deel je gedachten met mij, dan vertel ik je wat me opvalt.

Probeer gratis

Lees verder