Was ik getriggerd, of was mijn reactie gewoon terecht?

Door Tristan6 min leestijd

  • getriggerd
  • emoties begrijpen
  • emotionele reacties
  • zelfreflectie
Een vrouw met haar hand aan haar kin weegt op een weegschaal een wolk met kluwen tegen een zonnige figuur, in een illustratie.
Op deze pagina 7

Je reactie paste bij de situatie als de sterkte en de duur in verhouding staan tot wat er nu gebeurde, en als je hem een dag later nog rustig kunt uitleggen aan iemand die erbij was. Je was waarschijnlijk getriggerd als je gevoel veel groter was dan het moment, sneller opkwam dan je kon nadenken en eigenlijk over iets anders ging: een oude ervaring, een angst of een gevoelige plek die door dit moment werd geraakt. Vaak is het allebei tegelijk: de situatie was echt vervelend, én er werd iets ouds aangeraakt dat je reactie groter maakte.

Het verschil op een rij

Waar je op let Reactie past bij de situatie Waarschijnlijk getriggerd
Sterkte In verhouding tot wat er gebeurde Veel groter dan de aanleiding, je schrikt er zelf van
Snelheid Je merkt eerst iets op, daarna reageer je Je lichaam reageert al voordat je weet waarom
Duur Zakt als het is uitgesproken of opgelost Blijft uren of dagen malen, ook na excuses
Waar het over gaat Over dit ene moment Over een groot thema: niet gezien worden, afgewezen, gecontroleerd, tekortschieten
Achteraf Je kunt het rustig uitleggen Je vindt het moeilijk te verwoorden of schaamt je ervoor
Bekendheid Voelt als iets nieuws Voelt als "dit gebeurt me altijd"

Geen van deze punten bewijst op zichzelf iets. Maar als er drie of vier aan de rechterkant vallen, speelt er waarschijnlijk meer dan alleen het moment.

Waarom je het van binnenuit zo slecht ziet

Een trigger voelt niet als een trigger. Hij voelt als gelijk hebben. Op het moment dat een oude gevoelige plek geraakt wordt, kleurt dat gevoel hoe je de situatie ziet: je let vooral op wat je gevoel bevestigt en mist wat het tegenspreekt. Daarbij staat je lichaam op dat moment in alarmstand, en dan is rustig afwegen precies wat je het minst goed lukt.

Er speelt nog iets. Toegeven dat je getriggerd was, kan voelen alsof je je eigen klacht ongeldig maakt. Dus verdedig je liever de hele reactie. Andersom gebeurt het ook: sommige mensen doen elk ongemak af als "ik ben gewoon getriggerd", zodat ze nooit hoeven op te komen voor iets wat echt niet oké was. Beide manieren maken het onderscheid onzichtbaar.

Zo toets je het, stap voor stap

Deze stappen werken het best achteraf, als het ergste gevoel gezakt is. Een notitieboekje of de notitie-app op je telefoon is genoeg.

  1. Geef je reactie een cijfer. Hoe sterk was je gevoel, van 0 tot 10? Vraag je daarna af welk cijfer een redelijke buitenstaander zou geven die precies hetzelfde zag. Zit daar een groot gat tussen, dan kwam er waarschijnlijk iets bij.
  2. Schrijf de feiten op zoals een camera ze zou vastleggen. Zonder bijvoeglijke naamwoorden en zonder woorden als altijd of nooit. Dus niet "hij negeert me altijd", maar "hij keek op zijn telefoon terwijl ik vertelde over mijn dag". Vaak krimpt de aanleiding al zichtbaar als je hem zo opschrijft.
  3. Vraag je af waar je dit gevoel eerder hebt gehad. Niet deze situatie, maar dit gevoel. Let op de eerste herinnering die opkomt, ook als die niets met het huidige moment te maken lijkt te hebben.
  4. Splits je reactie in twee delen. Wat hoort bij nu, en wat is ouder? Geef beide delen een eigen cijfer.
  5. Slaap er een nacht over voordat je oordeelt. Een passende reactie voelt de volgende dag meestal nog steeds redelijk, alleen minder heftig. Een getriggerde reactie voelt de volgende dag vaak overdreven, of juist nog net zo rauw.
  6. Leg het voor aan iemand die je vertrouwt, maar geef alleen de feiten uit stap 2. Vraag niet "was dit toch erg?", maar "hoe zou jij dit vinden?". Zo krijg je een eerlijker antwoord.

Zo kan stap 4 eruitzien:

Dat hij tijdens mijn verhaal op zijn telefoon keek, vond ik gewoon onbeleefd: een 3. Het gevoel dat ik er niet toe doe en dat niemand echt luistert: een 8. Dat tweede deel ken ik van thuis, van vroeger.

Wat je met het antwoord doet

  • Paste je reactie bij de situatie? Dan is het nuttige informatie over een grens. Je kunt het rustig aankaarten, juist omdat je weet dat je niet overdrijft.
  • Was je vooral getriggerd? Wuif het gevoel dan niet weg. Het wijst naar iets wat ertoe doet. Bespreek met de ander het deel dat over nu gaat, en neem het oudere deel voor jezelf mee.
  • Was het allebei? Zeg dat dan ook. Bijvoorbeeld: "Ik reageer hier waarschijnlijk sterker op dan het moment vraagt, maar het zat me ook echt dwars dat je op je telefoon keek." Dat is eerlijk en voorkomt dat het gesprek over je heftigheid gaat in plaats van over de zaak.

Patronen zie je pas na een tijdje

Eén voorval is lastig te beoordelen. Tien voorvallen naast elkaar laten vaak een duidelijk thema zien. Houd daarom een paar weken kort bij, na elke reactie die je verraste:

  • wat er gebeurde, in camerataal
  • hoe sterk je reactie was, als cijfer
  • waar het je aan deed denken
  • hoe lang het bleef hangen
  • hoe je er die dag aan toe was: moe, gehaast, honger, al gespannen

Na een tijd zie je misschien dat het steeds om hetzelfde gaat: kritiek op je werk, plannen die zonder jou gemaakt worden, iemand die een bepaalde toon aanslaat. Of dat je vooral 's avonds na een lange dag ontploft. Dan weet je ook vooraf waar je op moet letten, en niet pas achteraf.

Wie dit liever niet op papier bijhoudt, kan het verzamelen in undrstand: met een korte check-in, door hardop in te spreken wat er gebeurde of door een foto te maken van een pagina uit je papieren dagboek. undrstand kijkt over al die momenten heen en laat zien welke triggers en gedachten steeds terugkomen. Je kunt er ook zelf een kleine app in maken door hem te beschrijven, bijvoorbeeld een check-in na een heftige reactie die vraagt wat er gebeurde, hoe sterk het was en waar het je aan deed denken.

Wanneer zelf uitzoeken niet genoeg is

Zijn je reacties zo heftig dat ze je relaties of je werk beschadigen, krijg je herbelevingen of paniekaanvallen, of hangen ze samen met iets ingrijpends dat je hebt meegemaakt? Dan is praten met je huisarts of een psycholoog de juiste stap. Zelfreflectie kan helpen om te zien wat er speelt, maar vervangt geen professionele hulp. undrstand is geen therapie en geen medische zorg.

Veelgestelde vragen

Je Observer

Wie noem je het vaakst op de dagen die slecht gingen?

Deel je gedachten met mij, dan vertel ik je wat me opvalt.

Probeer gratis

Lees verder